Obóz armii pruskiej oblegającej twierdzę świdnicką, jesień 1762 r.
Oblężenie Świdnicy trwało już ponad dwa miesięcy. Austriacy nie zamierzali kapitulować! Armia pruska 21 lipca 1762 r. pobiła austriackie oddziały feldmarszałka Leopolda von Dauna (jak można wygrywać mając dowódcę o takim nazwisku?!) w bitwie pod Burkatowem i Lutomią nieopodal Świdnicy, zmuszając je do odwrotu do Czech. Teraz Prusacy mieli wolną rękę w sprawie twierdzy świdnickiej.
Świdnica! Kto by pomyślał, że to miasto będzie w toku wojny siedmioletniej tyle razy przechodzić z rąk do rąk?!
Sierpień 1756 – początek wojny siedmioletniej. Twierdza w rękach Prusaków.
Listopad 1757 – zdobywają ją Austriacy.
Kwiecień 1758 – Prusacy odbijają twierdzę.
Październik 1761 – Austriacy niespodziewanym szturmem zajmują ponownie twierdzę.
1 VIII 1762 r. rozpoczyna się ostatni rozdział historii Festung Schweidnitz w wojnie siedmioletniej – oblężenie!
- Daleko zajdziecie, gemeinie Leuthen! - głos Corporala mile połechtał mojego ego.
Siedzieliśmy we dwójkę przy drewnianym stole obok namiotu prowiantowego i wydawaliśmy poszczególnym regimentom zaopatrzenie. W świetle latarek (ale nie elektrycznych, tylko świeczkowych!) mój przełożony wpisywał słupki cyfr przy poszczególnych jednostkach, zgodnie ze zgłoszoną liczbą żołnierzy. Żołnierskie porcja obejmowały m.in. chleby, ziemniaki, ogórki, cebulę, pory, marchewki i kiełbasę. Tak można wojować! Nasz ukochany monarcha, Jego Wysokość Król Prus Fryderyk II Wielki, liczył, że w zamian za te wyrazy jego troski o nas, żołnierzy, zdobędziemy wreszcie twierdzę. Mit Gott für Konig und Vaterland! Zdobędziemy, królu!
Świeżo przebrany w mundur pruskiego piechura z zainteresowaniem śledziłem pracę przełożonego, pomagając mu w miarę możliwości. Właśnie wtedy poznałem w praktyce stwierdzenie, że na wojnie kwatermistrzostwo ma najlepiej. Otóż doradziłem Corporalowi, że przecież możemy wpisać, że np. wydaliśmy 7 kiełbas, gdy w praktyce wydamy tylko 5 – dwie zostają wtedy dla nas
Poza tym bycie żołnierzem zajmującym się logistyką ma jeszcze jedną ważną zaletę – rzadko ginie się na polu chwały. Byłem gotów odstąpić ten zaszczyt innym, bardziej godnym tego wyróżnienia niż ja. Po prostu chciałem dożyć końca konfliktu. Głupio jest zginąć w ostatnich dniach wojny!
Obóz żołnierski wieczorem to wspaniała sprawa! Siedzi się przy ognisku, dyskutuje, je, śmieje lub po prostu patrzy się w ogień czy w gwiazdy. Myśli się, co przyniesie przyszłość - czy jutro o tej porze znów będzie się patrzeć w gwiazdy, czy też wpatrywać się w nie będą jedynie twoje szkliste oczy trupa bądź czy będziesz patrzeć na innych towarzyszy niedoli w lazarecie, na przemian z widokiem własnego kikuta nogi czy ręki...
Ranek w obozie również jest wspaniały.
Zwłaszcza, gdy orkiestra jednego z regimentów urządza koncert grając marsz „Alte Dessauer”.
Człowiek od razu ma ochotę wziąć muszkiet i postrzelać do Austriaków
Wymarsz!
Flesza Jawornicka... Nasz regiment z innymi oddziałami pruskimi stoi w szyku naprzeciw niej. To nasz cel. Musimy zająć ten obiekt w zewnętrznym pasie fortyfikacji twierdzy Świdnica. Jesteśmy na prawej flance Prusaków. Przed nami pójdą Freie Jaeger – wolni strzelcy. Na lewo od nas inne regimenty: fizylierzy, muszkieterzy i grenadierzy. Najlepsze, co nasz monarcha zdołał wyskrobać po tylu latach morderczych zmagań. To już nie te same oddziały co pod Małujowicami, Strzegomiem, Lutynią czy Kunowicami. Najlepsi żołnierze leżą już od dawna w grobach. Król zatyka dziury w szeregach kim się da: austriackimi jeńcami i dezerterami czy też ludźmi takimi jak ja, którzy zwyczajnie mieli pecha. Hasło pruskich werbowników brzmi bowiem: „Kto chce służyć, tego przyjąć. Kto nie chce służyć, tego też przyjąć!”
Komendy:
- Geladen! (ładować)
Potem na ramię broń.
- Naprzód!
- Stop!
- Cel!
- Pal!
https://picasaweb.google.com/feldfebel. ... 0451403106
Powtarza się to jeszcze dwa razy. Porucznik, nasz dowódca, ryczy na całe gardło, przekrzykując bitewny zgiełk.
Wystrzeliłem trzy ładunki. Nagle pada komenda do szturmu na broń białą. O Boże! Idziemy [ja w czarnym trójgraniastym kapeluszu i bez białych kamaszy, a za to w czarnych podkolanówkach – braki w umundurowaniu]
https://picasaweb.google.com/feldfebel. ... 5886784386
Skoro mam przejść do historii, trzeba dokonać bohaterskiego czynu. Rzucam się sam na trzech Austriaków! Już wkrótce przekonuję się, że nie był to dobry pomysł...
Leżę kontuzjowany obok Austriaków
https://picasaweb.google.com/feldfebel. ... 6053284210
Nad głową przelatują muszkietowe kule. Austriacy stoją niedaleko i strzelają do moich kameraden, nie zwracając na mnie uwagi. Nagle ponowny atak pruski. Nasi nadchodzą! Przepychanka na muszkiety. Austriacy idą naprzód, ale zostają zepchnięci. Jakiś %&*#! Austriak nadeptuje mi na głowę i rękę. O żesz Ty!!!
Któryś Prusak odciąga mnie na tyły. Tu sanitariuszka zajmuje się mną, daje wodę i plecak pod głowę. Leżę spoglądając w korony drzew i czekam na koniec walk. Niestety, tym razem się nie udaje. Chorągiew z austriackim dwugłowym orłem tryumfalnie powiewa nadal nad Fleszą Jawornicką...
Krótki pobyt w lazarecie postawił mnie na nogi. Po południu mogę już wrócić do szeregów. Będziemy atakować w innym miejscu!
Flesza Nowomłyńska. To tu rozstrzygnie się los świdnickiej twierdzy...
Pałam żądzą odwetu. Poczekajcie Austriacy! Jeszcze zobaczycie, z kim zadarliście!
Na mocy rozkazu dowódcy regimentu zostaję skierowany do pomocy przy obsłudze baterii oblężniczej.
Brak kanonierów. Normalka! Trzeba odkomenderować piechurów, by obsługiwali działa. Trafiam do działonu nr 2, obsługiwanego przez kanonierów z regimentu garnizonowego von Lattorff z Koźla.
Mam po strzale czyścić lufę. Proste, a jaka satysfakcja!
Mój macierzysty regiment „Alt Kreytzen” znów na prawym skrzydle,
ale nie zamyka linii, bo za nim stoi jeszcze regiment z Nysy (Infanterie Regiment nr 32) oraz Freikorps von Kleist w zielonych mundurach.
Dowódca artylerii daje znak, by ładować armaty. Ładujemy!
Strzelać tylko na rozkaz. Czekamy...
Pozwolenie, by pierwsze działo otworzyło ogień. Huk, dym. Teraz my!
- Feuer!
- Feuer!
Po kilku armatnich salwach piechota rusza naprzód. Padają pierwsi zabici i ranni. Austriacy okradają rannego dragona (Freikorps von Kleist) z jego kawaleryjskich butów! A to złodzieje! Na pewno Czesi!
Bateria oblężnicza znów otwiera ogień. Kule czeszą austriackie szeregi, kruszą mury Fleszy Nowomłyńskiej. Pojedynkujemy się z austriacką baterią. Jesteśmy górą, mamy więcej dział!
Ostateczny atak. W porywie szalonego entuzjazmu, po uzyskaniu pozwolenia dowódcy działonu, dołączam do atakujących piechurów.
Jestem świadkiem łamania oporu. Austriacka linia pryska jak rozbita szyba. Kto się od razu nie poddaje, kończy marnie
Zwycięstwo! Flesza Nowomłyńska w naszych rękach. Dokonaliśmy wyłomu w systemie obronnym twierdzy. Droga w głąb miasta stoi otworem!
Nieco później stoję w szeregu. Naprzeciw nas linia biało umundurowanych postaci– to Austriacy. Między nami wolna przestrzeń, a pośrodku niej – stół. Przy stole dowódca pruskich oddziałów oraz austriacki komendant twierdzy.
Austriak podpisuje kapitulację, przekazując twierdzę w ręce prawowitych właścicieli. Pruski major wstaje od stołu z dokumentem, kłania się Austriakowi, co ten odwzajemnia, a następnie nasz dowódca podaje rękę komendantowi. Potem obaj rozchodzą się w swoje strony. Wkrótce możemy wrócić do obozu.
Regiment „Alt Kreytzen” pozdrawia swego dowódcę, który na mocy rozkazu króla w uznaniu zasług awansował z porucznika na kapitana
Nadchodzi radosna noc. Noc świętowania zwycięstwa! Nie wszyscy dożyli tej chwili. Teraz pozostaje tylko czekać na zawarcie pokoju...
Jest październikowa niedziela. Od wczoraj pada deszcz. Zimno. W Sudetach musiał spaść śnieg! Idę przez pagórek, który niegdyś był Fortem Witoszowskim. Nie mam już pruskiego uniformu i muszkietu, a polar Fjord Nansen, kurtkę Milo, plecak Campusa i buty Bergssona. Wehikuł czasu „Guliwer” wkrótce zabierze mnie z powrotem do Wrocławia do teraźniejszości. Cóż jako historyk mogę jeszcze dodać? Chyba tylko mały komentarz historyczny...
Dnia 9 X 1762 r. Austriacy podpisali kapitulację Festung Schweidnitz. Cztery miesiące później, 15 II 1763 r., zawarto pokój w Hubertusburgu (Saksonia), kończący III wojnę śląską, znaną szerzej pod nazwą wojny siedmioletniej. Dzięki zdobyciu i utrzymaniu Śląska Prusy awansowały do grona mocarstw. 9 lat później, w 1772 r., z inicjatywy Fryderyka II doszło do I rozbioru Polski. Prusy – „kraj wielkich możliwości” i kuźnia militaryzmu, stały się postrachem Europy. Nieraz jeszcze udowadniały potem na polach bitew swą militarną wyższość nad przeciwnikami...
Niemiecki filozof Hegel stwierdzi ileś lat po śmierci Fryderyka II, że zjednoczenie Niemiec pod egidą Prus będzie dla Niemców katastrofą. Wydarzenia lat 1914-1918 oraz 1939-1945 potwierdziły te słowa. Gdy w 1945 r. Dolny Śląsk został włączony do Polski, nikt z naszych rodaków nie miał powodów czcić „Starego Fryca” i jego militarnych dokonań. Niestety dla nas, Polaków, Fryderyk II był bardzo zdolnym wodzem i dobrym dyplomatą. Gdyby tak przegrał wojnę siedmioletnią... Pewnie nie byłoby potrzeby ustanawiania Dnia Niepodległości 11 XI. Z drugiej strony Fryderyk II mało płacił urzędnikom i dużo od nich wymagał, a mam wrażenie, że teraz w Polsce jest w wielu przypadkach dokładnie na odwrót. Ale przecież historia uczy nas jednego: mianowicie tego, że niczego nas nie uczy...