Spacerownik katowicki

Jeżeli wybrałeś się gdzieś poza Sudety i nie wstydzisz się tego, daj znać!
Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Spacerownik katowicki

Postautor: Pudelek » 02-02-2016 12:58

Z założenia ma to być początek cyklu traktujący o różnych ciekawych miejscach Katowic...

Na zachód od centrum Katowic znajduje się Załęże (Zalenze). Mimo, że od głównego dworca kolejowego dzieli je dziesięć minut spaceru, to rzadko można tam spotkać mieszkańców innych dzielnic oraz gości spoza miasta.

Załęże ma długą historię, sięgającą XIII wieku, to jedna z najstarszych dzielnic stolicy województwa śląskiego. W XVIII i XIX stuleciu nastąpił w niej gwałtowny rozwój przemysłu (kopalnie, huty i fabryki), który trwał do początku obecnego millenium, kiedy upadły największe zakłady... dzisiaj Załęże służy jako sypialnia oraz skupisko problemów społecznych. Jest tutaj największy procent bezrobotnych w całym mieście, a liczba klientów pomocy społecznej stawia okolicę na drugim miejscu podium. Gdyby połączyć wskaźniki osób bez pracy, zagrożonych biedą, alkoholizmem i przestępczością to dzielnica dzierży palmę pierwszeństwa w Katowicach.

I właśnie dlatego Załęże kusi ;)

Życie toczy się wzdłuż głównej szosy - Gliwickiej. Załęże to typowa ulicówka, a Gliwicka jest niespotykanie jak na miejską ulicę pokręcona - to pozostałość po dawnej wiejskiej zabudowie.
Obrazek

Za czasów niemieckich nosiła ona nazwę Moltkestraße, a w okresie międzywojennym i do 1954 roku Stanisława Wojciechowskiego. Potem dawny prezydent podpadł komunistom i nazwę Gliwickiej, która do tej pory biegła tylko w centrum, przedłużyli też na Załęże.

Na mapie poniżej widać dzielnicę w okresie międzywojennym.
Obrazek

Puste pola zostały zastąpione blokowiskami, poniżej linii kolejowej powstało całe nowe Osiedle Witosa, dziś osobna jednostka administracyjna. Natomiast zdecydowana większość zabudowy wzdłuż głównej ulicy istnieje do dzisiaj - to kamienice i domy robotnicze z przełomu XIX i XX wieku.

Obiekty leżące zaraz za granicą ze Śródmieściem są okazałe - to secesyjne białe elewacje i eleganckie restauracje.
Obrazek

Ale zaraz potem zaczyna się typowa górnośląska proza - wielorodzinne kamienice i domy czynszowe z mniej lub bardziej zaniedbanymi ścianami, pociemniałymi od zanieczyszczeń.
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Na przeciwko, po południowej stronie ulicy - ostatnia ostoja cywilizacji wielkomiejskiej: kino wielosalowe. Wybudowano je w miejscu, gdzie kiedyś znajdowało się boisko Baildonu Katowice lub KS Naprzód.
Obrazek

Dalej już próżno wyglądać szukających rozrywki katowiczan ;)

Na rogu z ulicą Żelazną (kiedyś Hüttenstraße - bo prowadziła do huty Baildon) sklep nawiązujący asortymentem do nazwy :D
Obrazek

Wizawi kościoła św. Józefa (o którym napiszę kiedy indziej) kilka bardziej reprezentacyjnych domów.
Obrazek

Pod numerem 79 w okresie międzywojennym mieściło się kino. Prosto z mszy można było wpaść na film.
Obrazek

Jak zwykle warto przyglądać się detalom, które gęsto występują na bogatszych kamienicach.
Obrazek
Obrazek

Pod numerem 85 znajduje się najstarszy budynek Załęża - dom z 1833 roku. Typowy dom, a właściwie chata wiejska (warto pamiętać, że wówczas i same Katowice były niewielką wsią). Opuszczona, niszczejąca, nie jest wpisana na listę zabytków.
Obrazek

Podobnie jak np. ta boczna kamienica, z której wyciągają jakiś gruz.
Obrazek

Dla tego domu już za późno...
Obrazek

Niezamieszkałych, zabitych deskami obiektów jest w Załężu sporo. Nawet siedzibę PZU potraktowano w ten sposób, widać nie mieli co ubezpieczać.
Obrazek

O ile w centrum Katowic zabudowa ma podobną wielkość, o tyle tutaj mamy gwałtowne skoki poziomów dachów. Widać, że budując nowe obiekty w różnych latach nie przejmowano się sąsiedztwem. Na zdjęciu ciekawa dobudówka.
Obrazek

Niedaleko kościoła w niewielkim żółtym budynku mieści się moja ulubiona spelunka...
Obrazek

...regularne karaoke z najnowszymi przebojami :)
Obrazek

Miałem tam też okazję oglądać mecz w fusbal Niemcy-Polska. Wszyscy byli zadowoleni niezależnie od wyniku, bo przeca i tak wygrajom nasi :D .

Generalnie jednak knajpki upadają - do tej zdążyłem jeszcze parę razy zajrzeć, a teraz otworzono w niej salon gier :(. Pamiętam gdy przechodząc na szybko zamówiłem tam małe "piwo" - pani zza baru była załamana :D
Obrazek

Moim ulubionym ujęciem jest pewien familok, za którym czai się wysoki wieżowiec.
Obrazek

Wygląda to surrealistycznie - brukowana ulica po kilkunastu metrach kończy się nasypem, a za nią stoją bloki osiedla Janasa, wybudowane na nieużytkach na przełomie lat 70 i 80 ubiegłego wieku przez hutę Baildon.
Obrazek

Z 1897 roku pochodzi urząd gminy Załęże (do Katowic włączono je dopiero w 1924 roku). Ciekawostką jest fakt, że początkowo jako samodzielna gmina wchodziła w skład powiatu bytomskiego, do katowickiego przyłączono ją w latach 70. XIX wieku, gdy dzisiejsza stolica Śląskiego otrzymała prawa miejskie. Klasyczny neogotycki budynek mieści dziś MOPS.
Obrazek

Na fasadzie umieszczono dawny herb - żołędzie. Od nich pochodzi zapewne dzisiejsza nazwa - pierwotne "żołyndzie/zołynzie" Niemcy wymawiali i pisali jako ''Salensche" a potem "Zalenze".
Obrazek

Kontrapunktem urzędu gminy są dwa lokale, bez których żadna szanująca się miejscowość nie umie dziś funkcjonować - Żabka i apteka ;)
Obrazek
Obrazek

Wewnątrz jednego z podwórek kryje się inna pozostałość po dalekiej przeszłości - dom rodzinny z rozpadającą się laubą. Ten charakterystyczny dla Górnego Śląska element wielu budynków rzadko można już znaleźć poza skansenami...
Obrazek

Na Gliwickiej 127 działa poczta. Musiano ją otworzyć już przed Wielką Wojną, o czym świadczą symbole na fasadzie.
Obrazek
Obrazek

Jedna z wielu częściowo pustych kamieniczek.
Obrazek

Dla kontrastu - ponownie zadbana secesja.
Obrazek

Zajrzyjmy na chwilę w otwarte drzwi sieni lub do przejść prowadzących na podwórza.
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Te ostatnie jest z kamienicy mieszczącej elegancką restaurację :)

Za pierwszym rzędem domów często mieści się zieleń - np. ogródki działkowe.
Obrazek

Gliwicka na chwilę przestaje się kręcić i zmienia charakter architektoniczny północnej strony ulicy - w miejsce ceglanych, rudo-szarych gmachów pojawiają się otynkowane (dawno temu) wille.
Obrazek
Obrazek

Dotarliśmy do tzw. załęskiego pałacu. Był to dworski folwark (jak to na wsi!) wybudowany w latach 80. XIX wieku w otoczeniu rozległego parku. Do 1945 roku służył jako siedziby firmy Giesche.
Obrazek

Współcześnie usadowił się w nim prywatny szpital. Po drugiej stronie ulicy, w drugiej części parku tworzącego kiedyś całość, kamień z tablicą poprawną politycznie - wspomina nie tylko pomordowanych ze Śląska ale i z Zagłębia ;). To plac Józefa Londzina (Freiheitsplatz).
Obrazek

Co chwilę mija nas tramwaj - na tych liniach dominują niezmordowane Konstale 105Na. Widoczny na zdjęciu wyjechał z fabryki w 1977 roku.
Obrazek

Przed nami ulica Bocheńskiego (Bernhardtstraße, a w latach 1939−1945 Danziger Straße), przecinająca Załęże mniej więcej na pół. Żeby jednak tekst nie był zbyt długi to o tamtej części położonej wzdłuż Gliwickiej napiszę kiedy indziej :)

Na koniec jeszcze trochę zdjęć podczas zbliżającego się wieczoru... Załęże nabiera wtedy nieco magicznego kolorytu :)
Obrazek

Wielki, błotnisty plac w okolicach kościoła to zapewne efekt jakiś wyburzeń. To jedna z nielicznych wolnych przestrzeni, bo większość zabudowy Gliwickiej jest zwarta.
Obrazek

Kolorowe światła przed spelunką i pojedyncze zapalone w oknach wieżowca.
Obrazek

Gdy zrobi się zupełnie ciemno to trochę przypominają mi się Sklepy Cynamonowe i piosenka Dżemu.
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Centrum aktywności jest całodobowy kebab. Jest to jednak kebab zgodny z polską racją stanu - nie muzułmański, lecz ormiański, więc chrześcijański ;)
Obrazek
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 04-02-2016 15:40

W tym odcinku przespacerujemy ulicą Gliwicką po zachodnim Załężu. To podział subiektywny, mój własny, jednak za każdym razem czułem, że ta część dzielnicy położonej za skrzyżowaniem z ulicą Bocheńskiego jest trochę inna...

Znajduje się dalej od centrum i rzadko występują tutaj reprezentacyjne kamienice - przy głównej szosie dominują budynki robotnicze, w tym familoki, a pod koniec również zwykłe bloki.

Zabudowa nie jest też tak zwarta jak wcześniej, zwłaszcza na północnej stronie.

Jednym z pierwszych budynków jest ten mieszczący Dom Aniołów Stróżów, kilka lat temu pokryty rysunkami. Znaczenia większości z nich można się tylko domyślać.
Obrazek
Obrazek

Naprzeciwko niego kilka budynków pasujących bardziej do wsi, niż miasta - zarówno gabarytami, jak i wyglądem.
Obrazek
Obrazek

Kawałek dalej ukryte za drzewami dwa standardowe familoki wybudowane w 1901 roku.
Obrazek

Zdecydowanie bardziej okazała jest strona południowa - tak właściwie będzie przez cały czas. Niektóre kamienice częściowo odremontowano.
Obrazek

W bliskim sąsiedztwie stoją dwa budynki szkolne - na prawo (północ) mniejszy, na lewo (południe) znacznie większy. Obydwa nie pełnią już swej funkcji, choć na mniejszym nadal wisi godło państwowe.
Obrazek
Obrazek

Na tym odcinku każdy dom jest inny i prezentuje odmienny styl. W niskim działała kiedyś knajpa, ostatnio wydawała się zamknięta. Jakaś zaraza?
Obrazek

Również i w tej część Załęża Gliwicka kręci w różne strony... Człowiek nigdy nie wie, co zobaczy za winklem :D
Obrazek

Nie pierwszy i nie ostatni przykład "karłowatej" dobudówki do większego domu.
Obrazek

Pod numerem 205 znajduje się jeden z najciekawszych, według mnie, obiektów przy ulicy - długa, narożna kamienica z wykuszami. Kompozycje psuje tylko reklama dyskontu :|
Obrazek

Wybudowana miała zostać w 1921 roku, a więc w ostatnim okresie kiedy Załęże nazywało się jeszcze Zalenze.
Obrazek

Wykusze występują także w innych budynkach, często z bliska sprawiają wrażenie małej baszty.
Obrazek

Panorama z blokami w tle.
Obrazek

Najbardziej niespodziewany widok to chałupa... oblepiona oczojebną tapetą! :D
Obrazek

Do niedawna był ona obrośnięta bluszczem i odpadał z niej tynk. Nowe wdzianko powstało podczas Street Art Festival i niewątpliwie przyciąga wzrok, choć patrząc z punktu widzenia szacunku dla zabytków to prawie zbrodnia ;) Dom był jednak przeznaczony do wyburzenia i pewno taki los go czeka, gdy tapeta w końcu zejdzie, gdyż odkleja się ona coraz bardziej.
Obrazek

Słup ogłoszeniowy z pewnością też ma swoje lata.
Obrazek

Widzę drugą kamienicę, bliźniaczą do tej wcześniejszej narożnej z wykuszami - została jednak pomalowana, a najwyższe piętro ma odmienny kształt, więc nie zawsze można rozpoznać, że to ten sam projekt.
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Tu i ówdzie zaglądam do podwórek - na jednym z nich zdjęcie kowboja siedzącego w siodle! Winnetou i Apanaczi?
Obrazek

Inne kryje przejście do dalszych osiedli...
Obrazek

Na tym jest możliwość zaobserwowania stroju narodowego gospodyń domowych, a mianowicie fartuchu kuchennego. Doskonały zarówno do garów jak i na wypad w miasto.
Obrazek

Ostatni ceglany budynek po północnej stronie mieścił w przeszłości piekarnię i kotłownię, współcześnie działa tam Mini Restorant Ararat. Ormiańska święta góra musi być bardzo popularna w tych stronach ;)
Obrazek

Spojrzenie w tył - na prawo familoki kopalni Kleofas, o których jeszcze napiszę, bo osiedle ciągnie się w bok.
Obrazek

W tym miejscu aż do okresu międzywojennego kończyło się Załęże. Być może z tego powodu postawiono krzyż.
Obrazek

Dalej jedyną stuletnią konstrukcją jest okazała siedziba Śląsko-Dąbrowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Wzniesiono ją w 1907 roku jako schronisko dla pracowników wspomnianej kopalni Kleofas. Ciekawe co wówczas kryło się pod pojęciem "schroniska"?
Obrazek

To właśnie bliskość zakładów przemysłowych, a konkretnie kopalń - po jednej stronie Kleofas (Cleophas), po drugiej położona nieco dalej Eminencja (Eminenz, za PRL-u Gottwald) sprawiła, że tak dużo w tej okolicy budynków nie dla mieszczan, ale dla pracowników.

Krajobraz się zmienia... na prawo ogródki działkowe oraz lasek. Na lewo - osiedle z wielkiej płyty, następnie Park Załęski - dawny ogród jordanowski, powstały w 1938 roku. A w nim mały kompleks sportowy, dwa baseny oraz modernistyczne przedszkole (kiedyś harcówka) i Młodzieżowy Dom Kultury. Te dwa budynki z lat 30. mają reprezentować elementy "stylu okrętowego". Mimo bliskości wielkich bloków - w ciągu dnia pusto tu i cicho.
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Tuż przy granicy z Chorzowem jest jeszcze jedno osiedle, ale ponieważ większość domów nie posiada adresu z ulicą Gliwicką, to wspomnę o nim przy innej okazji ;)
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Dolnoślązak
stary wyga
Posty: 1831
Rejestracja: 13-06-2008 12:39
Lokalizacja: Wrocław

Re: Spacerownik katowicki

Postautor: Dolnoślązak » 04-02-2016 21:38

Pudelek pisze:
...regularne karaoke z najnowszymi przebojami :)
Obrazek


A ze słupa macha Beatka :D

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 04-02-2016 23:23

zostało jej tylko machanie :D
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

vertigo
podróżnik
Posty: 124
Rejestracja: 27-11-2012 09:52
Lokalizacja: Kraków

Postautor: vertigo » 05-02-2016 11:58

Pudelek pisze:zostało jej tylko machanie :D


Albo nagrobek jak widzę ;)

Fajny temat, fajne foty. Uwielbiam takie boczne, mnie uczęszczane miejsca, zaułki, trochę peryferie gdzie poza mieszkańcami mało kto się zapuszcza... Tam jest klimat, tam się pojawia pewien rodzaj nostalgii, któremu czasem dobrze jest się poddać... Tam czas płynie wolniej.

Ja mam do Katowic (i ogólnie do Śląska) duży sentyment. Od dzieciństwa tam jeździłem, w zasadzie zawsze z powodów rodzinnych i towarzyskich. W Katowicach bywałem często, aczkolwiek miasta nie znam prawie wcale bo zawsze operowałem w okolicach dworców.
W zeszłym roku tylko wypuściłem się poza ścisłe centrum. Miałem w październikową sobotę sprawę do załatwienia z którą szybko się uwinąłem, a że planów na resztę soboty nie miałem to pojechałem na mecz KS Rozwój Katowice. Ładnie położony ten stadion, atmosfera była na meczu taka trochę piknikowo-rodzinna co w sumie bardzo mi się podobało. Ale to inna dzielnica, nie ta opisywana przez Ciebie.

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 05-02-2016 17:11

vertigo pisze:pojechałem na mecz KS Rozwój Katowice. Ładnie położony ten stadion, atmosfera była na meczu taka trochę piknikowo-rodzinna co w sumie bardzo mi się podobało. Ale to inna dzielnica, nie ta opisywana przez Ciebie.


Rozwój to obecnie I liga, nieźle jak na nich, tak samo jak słynna GKS-a. Ale kiboli to chyba nie mają :)

Stadion zdaje się leży gdzieś na Brynowie, tam tylko przejeżdżam :D
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 09-02-2016 16:26

na clubbing bym tam nie liczył
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 11-02-2016 15:08

Była ulica Gliwicka to teraz Załęże nie tyle od kuchni, co od bocznych ulic... Tym razem w kolejności alfabetycznej, a nie geograficznej.

* Bocheńskiego Feliksa (do 1922 Bernhardtstraße, w latach 1939−1945 Danziger Straße): jak już wspominałem przecina Załęże na dwie części - wschodnie i zachodnie. Jest to też najbardziej ruchliwa szosa w dzielnicy, łącząca Drogową Trasę Średnicową z autostradą A4.
Obrazek

Po wschodniej stronie znajduje się ciąg familoków z lat 1900-1914 - to osiedle robotnicze kopalni Kleofas. Obraz raczej ponury.
Obrazek
Obrazek

Można by pomyśleć, że to z powodu swej dzisiejszej brzydoty (zwłaszcza ciemnego od brudu tynku) zasłonięto je reklamami - jednak to tylko typowy polski chaos reklamowy, który widać wszędzie.
Obrazek

A propos jeszcze familoków - kiedyś był zwyczaj, że górnicy malowali obramowania okien na kolor czerwony, a hutnicy na zielony. Dziś również można zobaczyć takie kolorowe przekładańce, tylko czy one nadal mają związek z tradycją czy po prostu ktoś urozmaicał sobie widok z okna?

Po zachodniej stronie zbrodnia na starym obiekcie - budynek z cegły oblepiono... sztuczną cegłą, została tylko data 1883. Wygląda to tragicznie!
Obrazek

Obok niego Zespół Szkół Specjalnych - typowa dla Prus konstrukcja szkolna.
Obrazek

* Bogusławskiego i Narutowicza (Karo Hegenscheidt Straße, następnie Beka i Eisenbahnstraße): opisuję je razem, gdyż w przeszłości tworzyły jedną ulicę.
Obrazek

W 1870 roku powstała tutaj pierwsza kolonia robotnicza - tzw. Kolonia Hegenscheidta. Właściciel huty Baildon Wilhelm Hegenscheidt udzielił pożyczki każdemu pracownikowi na zakup działki i budowę domu, pod warunkiem, że później odpracuje długi. W efekcie powstało całe osiedle, rozbudowywane jeszcze w okresie międzywojennym.
Obrazek
Obrazek

* Janasa (Freiheitsstraße, po 1922 krótko Wolności): oczywiście nie chodzi o trenera Pawła, ale Wincentego, działacza w okresie plebiscytu. Według mnie najciekawsza we wschodnim Załężu - długi ciąg zwartej zabudowy, praktycznie brak współczesnych dodatków.
Obrazek
Obrazek

Jeden budynek wyróżnia się - to prawdopodobnie dawny obiekt techniczny, teraz Klub Wysoki Zamek. Myślałem, że to knajpa, lecz okazał się Wspólnotą Dobrego Pasterza :(...
Obrazek

Dalej tradycyjnie - cegła. Czasem nadbudówka, lecz nawiązująca do stylu.
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Niektóre kamienice nie są zamieszkałe, za innymi przejście do blokowiska.
Obrazek

Szalet publiczny?
Obrazek

Dziecko same bawi się na ulicy?? Skandal :!: Za winklem widzę już pedofila albo co najmniej cyklistę!
Obrazek

Nietypowe duże drzwi. Być może kiedyś funkcjonowała tutaj po prostu brama.
Obrazek

* Lisa (Querstraße): jedna z najkrótszych nazw w Katowicach. Bruk, familoki i drugi świat za pierwszą linią domów.
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek
Obrazek

* Marcina (Martinstrasse): kiedyś stanowiła całość z ulicą Zarębskiego. Dziś po dwóch stronach Gliwickiej ma inną nazwę. Oryginalna Marcina jest krótka, liczy ledwie kilkaset metrów.
Obrazek

Kończy ją płot dawnej huty Baildon i jakaś przepompownia, będąca jednym z ulubionych miejsc libacji miejscowych pijaczków. Obok starych kamienic budują nowy budynek, gabarytowo zbliżony. Stawiam na mieszkania socjalne, gdyż jako "normalne" miałyby chyba problem z nabywcami.
Obrazek

* Ondraszka: podobnie jak sąsiednia Klimczoka upamiętnia beskidzkich zbójników. Zbóje widać zawsze byli popularni. Nowe osiedle z wielkiej płyty, jakimś cudem przetrwał tylko jeden budynek z 1905 roku. Widać zresztą, że niedawno wyremontowany.
Obrazek

Pod nogami zamiast kostki trylinka.
Obrazek

* Pośpiecha (Nikoleistrasse): część dawnej średniowiecznej drogi via magna, biegnącej z Bytomia do Krakowa. Swą funkcję pełniła do połowy XIX wieku, kiedy przecięły ją tory.
Obrazek

Zapewne z tego powodu przemianowano ją na Wassermannweg, gdyż Nikoleistrasse przejęła dzisiejsza ulica Mikołowska, która rzeczywiście nadal biegnie na Mikołów. Obecnie droga ciągnie się wzdłuż nasypu kolejowego linii Wrocław-Katowice.
Obrazek

Niektóre domy są charakterystyczne dla terenów przykolejowych.
Obrazek

Zarośnięta bocznica do Katowickich Zakładów Chemii Gospodarczej Pollena-Savona. Powstały na bazie pierwszej górnośląskiej fabryki mydła, od lat 20. działają w tym miejscu. Przeżyły sanację, Hitlera, komunistów, może przeżyje i III Rzeczpospolitą albo i IV...
Obrazek

Ulica Pośpiecha w części niezabudowanej - po prawej nasyp kolejowy, po lewej jakieś ogrodzone nieużytki.
Obrazek

* Ślusarska (Berggeistraße, ks. Skrzybnego): całkowicie schowana między sąsiednimi. Głównie współczesne bloki, ale moją uwagę przyciągnęła ta tablica :)
Obrazek

* Wiśniowa (kiedyś Wilsona): ostatnia zabytkowa ulica zachodniego Załęża. Podobnie jak na Bocheńskiego powstało tu osiedle robotnicze kopalni Kleofas - wybudowano wtedy kilkanaście familoków. Są nieco starsze niż te z Bocheńskiego, bo pochodzą z końca XIX wieku i będąc nieotynkowane prezentują się lepiej.
Obrazek
Obrazek

Z tyłu widać już bloki osiedla Witosa, które powstało na terenach dawnego większego Załęża.
Obrazek

Do familoków w latach 60. dostawiono wielką płytę. Dopasowanie idealne.
Obrazek

Między nimi przebija się siedziba Śląsko-Dąbrowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, dawne schronisko kopalni Kleofas; wspominałem ją przy okazji ulicy Gliwickiej. Od zaplecza cieszy oko jeszcze ładniej.
Obrazek
Obrazek

* Wolnego Józefa: nie wiem czym dla Katowic zasłużył się też galicyjski poseł i handlarz, ale patroni ulic to temat na zupełnie inną bajkę. Może rzeczywiście był wolny? Poniemiecka zabudowa jest tu w mniejszości, generalnie w tym miejscu we wschodnim Załężu zaczyna się "współczesność".
Obrazek

Zastanowił mnie ten blok - wygląda jakby chciano go postawić z rozmachem w socrealistycznym stylu, ale po wybudowaniu wejścia do klatki schodowej dokończono minimalistycznie.
Obrazek

* Wyplera (Limanowskiego). Niektóre kamienice są okazałe, z wykuszami.
Obrazek
Obrazek

* Zarębskiego (Martinstraße): Zaczyna swój bieg przy placu zabaw, który zasłynął swojego czasu informacją, że nie można się na nim bawić ;).
Obrazek

Między wysokimi kamienicami widać stojące z tyłu bloki.
Obrazek
Obrazek


I jeszcze dwa rejony, już nie alfabetycznie:
* kolonia Mościckiego. Ostatnie osiedle przed granicą z Chorzowem. Powstało w drugiej połowie lat 20. XX wieku dla osób zasłużonych w walce o polskość Górnego Śląska. Domy stawiono według jednego projektu - piętrowe, każdy miał wodę i prąd, niektóre gaz, a kanalizację uruchomiono jeszcze przed wojną. Wówczas luksusowe, choć dla niektórych może i nadal. Krytykowano budowę drogich, dwurodzinnych domków dla wybranych, ale co tam... ;)
Obrazek

Osiedle zaprojektowano na nieużytkach kopalni Kleofas wzdłuż nowych ulic przecinających się pod kątem prostym, jak w Ameryce. Patronami zostali górnicy, którzy zginęli podczas katastrofy kopalni w 1896 roku (jeszcze o niej wspomnę w późniejszym tekście). Zapewne wybrano tych o odpowiednio polskich nazwiskach.

W okresie II wojny światowej na mapach widniało Rudolf Hess Kolonie, a od 1952 do 2000 przyjęło nazwę Nikosa Belojannisa, greckiego komunisty.

Niestety, dzisiaj dawne miasto-ogród jest zupełnie nieciekawe - nie wpisane na listę zabytków, więc każdy z właścicieli robi co chce, niewiele się zatem różni od większości osiedli jednorodzinnych.
Obrazek

* przystanek Katowice-Załęże jest stosunkowo młody, powstał w latach 50. XX wieku.
Obrazek

Za przystankiem i nasypem nadal ciągnie się Załęże, tyle że nie ma tam już budynków mieszkalnych, lecz różne firmy, ogródki działkowe i syf. Z okien pociągu widać za to doskonale potworek architektoniczny: hotel stylizujący się na góralszczyznę.
Obrazek

Jak dla mnie ścisła czołówka brzydoty katowickiej, feeee! :evil:
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Dolnoślązak
stary wyga
Posty: 1831
Rejestracja: 13-06-2008 12:39
Lokalizacja: Wrocław

Postautor: Dolnoślązak » 11-02-2016 16:33

Ok, poczytałem, pospacerowałem teraz czas na pytania do przewodnika tej wycieczki.

Co to za aluzja do rowerzystów? Zdaje się, chyba zawezwie cię do wyjaśnień forumowe konsylium rowerowe, do którego i ja także należę :twisted:

Zaciekawił mnie ten trakt biegnący ul. Pośpiecha. Może rozwiniesz nieco temat?

W pozostałych kwestiach - zgadzamy się. Beatka na słupie lepiej się prezentuje jak ten familok obłożony klinkierówką czy ten pseudo góralski przybytek. Chyba ktoś mocno oberwał ciupagą w łeb.

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 12-02-2016 00:09

Dolnoślązak pisze:
Co to za aluzja do rowerzystów? Zdaje się, chyba zawezwie cię do wyjaśnień forumowe konsylium rowerowe, do którego i ja także należę :twisted:


musiałeś słyszeć, że rowerzyści i wegetarianie to obok dżender główne zło w kraju. Przecież na nich opierała się władza PO!

Zaciekawił mnie ten trakt biegnący ul. Pośpiecha. Może rozwiniesz nieco temat?

aż takich szczegółów do rozwinięcia nie mam. Wspomniana jest w 1360 roku jako trakt handlowy w jakimś akcie darowizny. Mikołów był wtedy dość znaczącym ośrodkiem, więc zahaczała o niego. Choć znalazłem też informację, że mogła lecieć od Mikołowa do traktu Bytom-Kraków. Ulica Pośpiecha i Żelazna mają być jednym z ostatnich odcinków tej "szosy", które zachowały się w kształcie zbliżonym do oryginalnego.
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Dolnoślązak
stary wyga
Posty: 1831
Rejestracja: 13-06-2008 12:39
Lokalizacja: Wrocław

Postautor: Dolnoślązak » 12-02-2016 08:53

Pewnie jakby rozwinąć temat to i niejedną pracę magisterką można by z tego napisać :wink: Zresztą z tych przemian Załęża też, Pudel tyś już magister? :wink:

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 12-02-2016 10:14

no ba :) A nie wyglądam? :D
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Dolnoślązak
stary wyga
Posty: 1831
Rejestracja: 13-06-2008 12:39
Lokalizacja: Wrocław

Postautor: Dolnoślązak » 12-02-2016 21:38

Z taką brodą bardziej na doktora czy profesora :wink: :D

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 3431
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 16-02-2016 11:28

brodę miewam tylko czasowo ;)

Pora zająć się uduchowieniem mieszkańców Załęża ;)

Jedynym kościołem jest rzymskokatolicki pod wezwaniem św. Józefa we wschodniej części dzielnicy. Standardowy neogotyk. Jego budowę przyspieszyła katastrofa w kopalni Kleofas - 4 marca 1896 roku w wyniku nieostrożnego obchodzenia się z ogniem przez maszynistę wybuchł pożar. Ze 144 górników znajdujących się w zagrożonym rejonie zginęło 105 - głównie z Załęża, Dębu i Bogucic. W czasie pogrzebów złożono uroczyste ślubowanie, iż w Załężu stanie kościół wotywny i wkrótce tak się stało.
Obrazek
Obrazek

Nową parafię erygował Georg Kopp, biskup wrocławski. Ten sam, którego imię do dzisiaj nosi schronisko na Šeráku (Chata Jiřího / Georgschutzhaus). W dawnej kopalni Eminenz (Gottwald) jeden z szybów także nazwano Georgschacht - obecnie stoi w środku centrum handlowego ;)

Przed kościołem krzyż z tablicą, ale mnie bardziej interesuje malutka metalowa plakietka z boku.
Obrazek

Jest ona identyczna jak ta z krzyża w pobliskim kościele w Dębie, tyle, że mniej czytelna. Zatarty częściowo napis brzmi: Johann Baumaister. Stein-und-Holz-Bildhauer. Breslau.
Obrazek

Ciężko trafić na spokojną możliwość obejrzenia wnętrza - ciągle coś się tam działo, niekiedy kilka ślubów pod rząd.
Obrazek

Świątynię budowano głównie z darów - m. in. huty Baildon, spółki Gieschego oraz Katowickiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hutnictwa (Kattowitzer Aktiengesellschaft für Bergbau und Eisenhüttenbetrieb).

Zachowały się oryginalne witraże z końca XIX wieku z nazwiskami fundatorów.
Obrazek
Obrazek
Obrazek

Inne części wyposażenia również są z pierwszego okresu istnienia, o czym świadczy np. dolny napis, którego ktoś zapomniał zakryć.
Obrazek

Obok głównego ołtarza tablice z listą górników Kleofasa...
Obrazek
Obrazek

Jeśli któremuś z wiernych byłoby niewygodnie to może kupić podpórkę w promocyjnej cenie - choć nie wiem ile ona wytrzyma :D
Obrazek

Przy kościele fara...
Obrazek

...boisko...
Obrazek

...i cmentarz. Na nim niemal same nowe nagrobki, trochę ciekawsza jest nekropolia przy Gliwickiej na Załęskim Przedmieściu, założona około 1860 roku. Pierwotnie należała do starokatolików, a przez długi czas z dwóch stron otaczały ją tory kolejowe, co widać na mapie.
Obrazek

Na nim zabytkowa kaplica z przełomu XIX i XX wieku.
Obrazek

Czasem spod tynku wyjrzy niemiecki napis.
Obrazek

Przy każdej alejce straszą przylepione kartki, że gdy się nie zapłaci, to grób zlikwidują.
Obrazek

Cmentarz przy ulicy Brackiej formalnie nie leży już na Załężu, a kilkaset metrów od jego granic, w dzielnicy Dąb (Domb). Tutaj jednak pochowano część górników w 1896 w jednej, zbiorowej mogile.
Obrazek
Obrazek

Zauważyłem też kilka przedwojennych grobów pojedynczych - zarówno z usuniętymi napisami...
Obrazek

...jak i w dobrym stanie oraz zadbanych.
Obrazek
Obrazek

W zachodniej części Załęża zamiast kościoła można spotkać UFO!
Obrazek

To zbór Zielonoświątkowców Betania, dzieło nowatorskiej myśli architektonicznej lat 90. ubiegłego wieku. Jak dla mnie - paskudztwo!
Obrazek

W przeszłości w Załężu żyli jeszcze ewangelicy i żydzi, nigdy jednak nie stanowili więcej niż kilku procent społeczności.
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

buba1
bardzo stary wyga
Posty: 4007
Rejestracja: 18-11-2008 10:01

Postautor: buba1 » 16-02-2016 17:01

Pudelek pisze:
musiałeś słyszeć, że rowerzyści i wegetarianie to obok dżender główne zło w kraju. Przecież na nich opierała się władza PO!



Wiem ze wszyscy sie z tego stwierdzenia nabijaja ale mam wrazenie ze cos w tym jest jakas prawda, ze jakby zrobic ankiete wsrod wegetarian i rowerzystow (nie mam na mysli tych co jada na rowerze do sklepu, kosciola czy na imieniny ciotki) to w tej grupie poparcie dla PO (czy partii pokrewnych) byloby znacznie wyzsze niz wsrod calosci spoleczenstwa.

A dzender by nie bylo takie zle- tylko niestety dziala tylko w jedna strone- zeby z facetow robic cioty.. Jakos nigdy sie nie spotkalam aby w ramach uwielbienia tej ideologii kobiety postanawialy byc bardziej dzielne, rzadziej sie myc, nie malowac, nie zlewac perfumami itp
"ujrzalam kiedys o swicie dwie drogi, wybralam ta mniej uczeszczana - cala reszta jest wynikiem tego, ze ja wybralam.. "

na wiecznych wagarach od zycia...


Wróć do „Relacje z wypraw”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości