Zmiany nazewnictwa w Sudetach

Gdzie jechać? Jak dojść? Co zobaczyć? O turystyce w Sudetach.
Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 4261
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Zmiany nazewnictwa w Sudetach

Postautor: Pudelek » 24-02-2010 21:21

przeglądając tą mapę http://www.mapywig.org/m/wig500k/MAPA_POLSKI_1_500_000_WALBRZYCH_9.jpg i tą http://www.mapywig.org/m/wig500k/MAPA_POLSKI_1_500_000_KATOWICE_10.jpg zwróciłem uwagę na kilka ciekawostek - najpierw na drugiej mapie: stara nazwa Zlatych Hor (Cukmantel) i zamiast Masywu Śnieżnika mamy Góry Śnieżne.
Obok miasta Javornik jest jeszcze nazwa Krutvald, rok później zmienili nazwę na Travná

natomiast na pierwszej mapie: niemiecka nazwa Tkaczów (dzisiaj Mytiny w Czechach) Strickerhäuser - a mamy rok 1947! i już niemieckich nazw raczej nie było, tym bardziej, że chodziło o miejscowość (może zmieniono nazwę dopiero kilka lat po wojnie?), natomiast nazwa Przełęczy Szklarskiej to Przełęcz Nowoświęcka (analogicznie Neuweltpass i Novosvětský průsmyk). To tak po pobieżnym obejrzeniu, może wyjdzie coś więcej :) Mapa jest wojskowa, WiGowska, więc raczej błedy powinny być tutaj w mniejszości, choć może po prostu nie nadążono za zmianą? Albo rzeczywiście nazwy nadano dopiero po kilku latach..

Nazw niemieckich na pierwszej mapie znalazłem więcej - przy granicy z Polską na samej lewej stronie jest Schwarzwasser (obecnie Černá Voda, część gminy Orlické Záhoří), koło Lubawki Konigshan (dziś Kralovec - tutaj czeska nazwa mogła pojawić się tak późno, bo do 1947 wieś obsadzała Amia Czerwona).

Myślę, że to dobre miejsce na informacje o innych takich krótko istniejących po wojnie nazwach w Sudetach (nie wiem czy taki temat już był, nie umiałem znaleźć) i jak się obecnie nazywają. Wiem, że Jakuszyce nazywały się zaraz po wojnie Jakuszyc (taka nazwa widnieje choćby na rozkładach jazdy kolei Izerskiej), ale już w 1947 jest obecna nazwa. Ponoć używano też nazwy Orle.

Kolejna ciekawostka - góra Strzaskany przy Karłowie. Czyżby chodziło o Szczeliniec Wielki? Położenie i wysokość się zgadza!
Ostatnio zmieniony 24-02-2010 22:06 przez Pudelek, łącznie zmieniany 2 razy.
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Awatar użytkownika
rafhak
obieżyświat
Posty: 543
Rejestracja: 01-01-2005 17:34
Lokalizacja: Wrocław

Postautor: rafhak » 24-02-2010 21:59

A co to jest za schronisko na północny-zachód od Karpacza?
Czyżby przy kaplicy św. Anny?
A w Kaczawskich znalazłem szczyt Ogule, a dzisiaj Okole.
W Wałbrzyskich Trójgarb jako Potrójna.

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 4261
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 24-02-2010 22:11

to ja dołożę Kolštejn, które w tym samym roku zmieniono na Branna...

a, i Góra Sowia zamiast Wielkiej Sowy :D

do tego na północny-zachód od Izerskich są co najmniej jeszcze 3 niemieckie nazwy, a przy Libercu jest Starý Habendorf czyli dzisiejsza Straz nad Nisou. Na prawo od Liberca jest Honsberk - to dzisiaj prawdopodobnie Janov nad Nisou. Josefuv Dul to na mapie Josefodol. Sporo tego też w kilku innych miejscach - Czesi zmieniali wiele nazw historycznych, brzmiacych zbyt niemiecko (podobnie jak było na Śląsku, Warmii i Mazurach)...

Czeski Raj to już taki mało sudecki, ale słynny zamek Trosky to na mapie jest Troska. druga rzecz niesudecka, co teraz zauważyłem, to na mapie katowickiej nie ma Czeskiego Cieszyna, tylko jeden, polski Cieszyn :shock:
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Awatar użytkownika
wirek
stary wyga
Posty: 1927
Rejestracja: 12-09-2004 21:43
Lokalizacja: Wrocław

Postautor: wirek » 25-02-2010 07:30

Szklarska Poręba - Pisarzowice, Nysa - Nissa a Karpacz Górny nawet do 1990 r. Bierutowice. Nazwy polskie wykluwały się długo. Pamiętam taką historię zasłyszaną w lokalnej telewizji po 1990 roku: pewien gość nie mógł dostać kredytu bo mieszkał w Księgienicach, a w dowodzie miał wpisane Księginice. Jak się okazało, to był powszechnie występujący błąd w trzech podwrocławskich wsiach: Księgienicach, Księginicach i Księgnicach

Awatar użytkownika
baniak
wędrowiec
Posty: 487
Rejestracja: 05-09-2006 19:52
Lokalizacja: Śnieżnicka Kraina(Stronie Śląskie)

Postautor: baniak » 25-02-2010 07:41

Pudelek fajne mapy wygrzebałeś.Mnóstwo starych nazw już nie mówiąć niemieckich ale full polskich świeżych powojennych,które krótko się utrzymały...

Nowy Miłobądz-Nowy Gierałtów
Trzebieszowice-Łącko
Sułkowa-Ołdrzychowice
Biała Kłodzka-Biała Lądecka
Nowiny- Nowa Wieś

Stronia nawet niema a wtedy nazywało się Żybocin
Wolne przewodnictwo-Śnieżnicka Kraina

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 4261
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 25-02-2010 09:57

wirek pisze:Nysa - Nissa

tu już poprawna nazwa, Nissa była krótko, bo przekształcono ją bezpośrednio z nazwy niemieckiej. Choć za PRL próbowali w mówić, że Nysa funkcjonowała od pradziejów. Podobnie Legnica, a po wojnie była Lignica :D
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Awatar użytkownika
Lech
bardzo stary wyga
Posty: 3615
Rejestracja: 08-01-2005 18:39
Lokalizacja: Poznań (spod Moraskiej Góry)

Postautor: Lech » 25-02-2010 10:32

Pudelek pisze:
wirek pisze:Nysa - Nissa
tu już poprawna nazwa, Nissa była krótko, bo przekształcono ją bezpośrednio z nazwy niemieckiej.
Nic podobnego. Po prostu początkowo stosowano pisownię niemiecką, a potem przyjęto polską pisownię. Nazwa pozostała bez zmian.
Pudelek pisze:Choć za PRL próbowali w mówić, że Nysa funkcjonowała od pradziejów.
Nic nie próbowano wmówić, bo taka była i jest nazwa niezależnie od pisowni. Nazwa ta poświadczona jest już w X wieku w kronice czeskiej Kosmasa pod rokiem 991.
Obrazek

Awatar użytkownika
Pudelek
bardzo stary wyga
Posty: 4261
Rejestracja: 12-11-2007 17:06
Lokalizacja: Oberschlesien, Kreis Nikolei / Oppeln

Postautor: Pudelek » 25-02-2010 23:25

Mój błąd, Nissa była oczywiście wcześniej. Jednak jeśli już, to Nissa nie jest po prostu nazwą polską z pisownią niemiecką, ale ogólną nazwą historyczną, stosowaną m.in w średniowieczu http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Nuremberg_chronicles_-_NISSA.png. Później stosowano m.in. nazwę Nisa http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8c/Mapa_narodowosciowa_1910.jpg.

Zresztą nawet Słownik geograficzny Królestwa Polskiego http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/158 nie wspomina o nazwie NYSA tylko zawsze z I... NISA, NISSA - dokładnie tak samo jak w 1945. Zatem po wojnie przyjęto starą nazwę słowiańską (bynajmniej nie polską, tylko właśnie słowiańską, bo Nisa do dzisiaj jest nazwą miasta po czesku, czy słowacku, a samo miasto dłużej było pod władzą Korony Czeskiej niż w Polsce do 1945), którą w 1946 zmieniono na bardziej polsko brzmiącą. Zatem, jeśli czegoś nie przeoczyłem, NYSA pojawiła się w XX wieku w skutek ustaleń polskich "specjalistów" na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Przedtem była NISA. I polską nazwą tego miasta jest NYSA, a NISSA, NISA słowiańską.
"Szanowny Prezydencie. Błogosławione łono, które Ciebie nosiło i piersi, które ssałeś."

https://picasaweb.google.com/110344506389073663651

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/

Awatar użytkownika
przemjerm
tramp
Posty: 19
Rejestracja: 24-06-2008 15:01

Postautor: przemjerm » 26-02-2010 22:35

Cześć,

polecam mapę dołączoną do SRJP z roku 1946.

Chełmsko --Szembrych (niem. Schoemberg)
Okrzeszyn - Albinów,
Uniemyśl - Bartylów
Kamienna Góra - Ziemsk (LANDeshut...).
Mieroszów - Mirowsk
Świeradów - Włyńsk
Wałbrzych - Borowieck

itd...

Całość dostępna w tym wątku:
http://groups.google.pl/group/pl.misc.k ... 6e0c?pli=1

Niestety link wygląda na nieaktywny, fragment umieściłem tu:
Obrazek

Pozdrowienia,
Przemek

Awatar użytkownika
baniak
wędrowiec
Posty: 487
Rejestracja: 05-09-2006 19:52
Lokalizacja: Śnieżnicka Kraina(Stronie Śląskie)

Postautor: baniak » 27-02-2010 08:50

:D Cosik tutaj jest ciekawego :arrow:
http://polski.mapywig.org/news.php
Wolne przewodnictwo-Śnieżnicka Kraina


Wróć do „Turystyka - pieszo i ogólnie”