Podział fizjograficzny Sudetów
: 28-09-2004 09:00
Sudety to stare góry zrębowe góry położone na pograniczu Polski i Czech oraz częściowo w Niemczech. Ze względu na wysokość są one zaliczane do średniogórza europejskiego. Są częścią dużego obszaru zwanego przez geografów i geologów Masywem Czeskim. Większość pasm wchodzących w skład Sudetów rozciągniętych jest szerokim łukiem w kierunku NW-SE. Łączna długość Sudetów od okolic Bramy Łużyckiej po Bramę Morawską wynosi ok. 300 km, zaś szerokość - ok. 30-50 km.
Brak jednolitego podziału fizjograficznego Sudetów dokucza z pewnością niejednemu pasjonatowi krajoznawstwa. Obecnie mamy przynajmniej kilka koncepcji podziału, różniących się między sobą zwłaszcza jeśli chodzi o ich północną granicę i nazewnictwo niektórych pasm górskich ciągnących się po obu stronach granicy z Czechami. Dla mnie, jako miłośnika gór, zawsze najbliższy był podział wyraźnie rozgraniczający Sudety od Pogórza Zachodniosudeckiego, Przedgórza Sudeckiego i Płaskowyżu Głubczyckiego - jako obszarów mających charakter przejściowy między krajobrazem nizinnym a wyżyną.
"Alpejski" charakter krajobrazu w Labským dolu po czeskiej stronie Karkonoszy
Na zach. krańcu Sudety graniczą z piaskowcowymi Górami Łabskimi (niem. Elbsandsteingebirge) potocznie nazywanymi "Saską Szwajcarią", natomiast na pd.-wsch. Brama Morawska oddziela je od Karpat. Na pn. i pn.-wsch. od Sudetów leży Przedgórze Sudeckie z Pogórzem Zachodniosudeckim, Nizina Śląska i Śląsko-Łużycka, na pd.-zach. - Średniogórze Czeskie i Płyta Czeska, na pd. Wyżyna Czesko-Morawska i Obniżenie Górnomorawskie. Grzbietem Sudetów biegnie granica rozdzielająca duże i ważne krainy historyczne: od pn.-wsch. są to Łużyce i Śląsk, a od pd.-zach. - Czechy i Morawy. W skład Sudetów wchodzą następujące grupy górskie i inne jednostki geograficzne:
Sudety Zachodnie: Góry Łużyckie, Ještědsko-Kozákovský hřbet, Kotlina Żytawska, Góry Izerskie, Karkonosze, Kotlina Jeleniogórska, Rudawy Janowickie, Góry Kaczawskie,
Sudety Środkowe: Kotlina Kamiennogórska, Góry Kamienne, Góry Wałbrzyskie, Góry Sowie, Obniżenie Noworudzkie, Góry Bardzkie, Kotlina Broumovska, Broumovská vrchovina, Góry Stołowe, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie, Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy,
Sudety Wschodnie: Masyw Śnieżnika, Góry Złote, Góry Bialskie, Góry Opawskie, Wysoki Jesionik, Niski Jesionik, Hanušovicka vrchovina, Mohelnická brázda, Zabřežská vrchovina, Góry Odrzańskie.
Brak jednolitego podziału fizjograficznego Sudetów dokucza z pewnością niejednemu pasjonatowi krajoznawstwa. Obecnie mamy przynajmniej kilka koncepcji podziału, różniących się między sobą zwłaszcza jeśli chodzi o ich północną granicę i nazewnictwo niektórych pasm górskich ciągnących się po obu stronach granicy z Czechami. Dla mnie, jako miłośnika gór, zawsze najbliższy był podział wyraźnie rozgraniczający Sudety od Pogórza Zachodniosudeckiego, Przedgórza Sudeckiego i Płaskowyżu Głubczyckiego - jako obszarów mających charakter przejściowy między krajobrazem nizinnym a wyżyną.
"Alpejski" charakter krajobrazu w Labským dolu po czeskiej stronie Karkonoszy
Na zach. krańcu Sudety graniczą z piaskowcowymi Górami Łabskimi (niem. Elbsandsteingebirge) potocznie nazywanymi "Saską Szwajcarią", natomiast na pd.-wsch. Brama Morawska oddziela je od Karpat. Na pn. i pn.-wsch. od Sudetów leży Przedgórze Sudeckie z Pogórzem Zachodniosudeckim, Nizina Śląska i Śląsko-Łużycka, na pd.-zach. - Średniogórze Czeskie i Płyta Czeska, na pd. Wyżyna Czesko-Morawska i Obniżenie Górnomorawskie. Grzbietem Sudetów biegnie granica rozdzielająca duże i ważne krainy historyczne: od pn.-wsch. są to Łużyce i Śląsk, a od pd.-zach. - Czechy i Morawy. W skład Sudetów wchodzą następujące grupy górskie i inne jednostki geograficzne:
Sudety Zachodnie: Góry Łużyckie, Ještědsko-Kozákovský hřbet, Kotlina Żytawska, Góry Izerskie, Karkonosze, Kotlina Jeleniogórska, Rudawy Janowickie, Góry Kaczawskie,
Sudety Środkowe: Kotlina Kamiennogórska, Góry Kamienne, Góry Wałbrzyskie, Góry Sowie, Obniżenie Noworudzkie, Góry Bardzkie, Kotlina Broumovska, Broumovská vrchovina, Góry Stołowe, Góry Bystrzyckie, Góry Orlickie, Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy,
Sudety Wschodnie: Masyw Śnieżnika, Góry Złote, Góry Bialskie, Góry Opawskie, Wysoki Jesionik, Niski Jesionik, Hanušovicka vrchovina, Mohelnická brázda, Zabřežská vrchovina, Góry Odrzańskie.