Sudety w poezji

Gdzie jechać? Jak dojść? Co zobaczyć? O turystyce w Sudetach.
Awatar użytkownika
Lech
bardzo stary wyga
Posty: 3006
Rejestracja: 08-01-2005 18:39
Lokalizacja: Poznań (spod Moraskiej Góry)

Sudety w poezji

Postautor: Lech » 10-02-2005 20:51

Chrystian Borus (?-?)[1]

Tyś góro Boga, ozdoba świętego,
Z ciebie jest prospekt do kraju pysznego,
Korzeniem ślicznym jesteś obtoczona,
A na spokojnym miejscu postawiona,
W tych delicyjach, żem tu przenocował,
Na znak wdzięczności tom ci ofiarował
Śnieżka, 24 sierpnia 1722 roku

Obrazek

Śnieżka na litografii Karola Mattisa z I połowy XIX wieku

Ludwik Heimb (ok.1710-1765) [2]

Pochwała Łysej Góry [3]
(fragment)

Łysa goro, piękna goro, kopieczku wysoki,
Co się dźwigasz twem grzbietem pod same obłoki.
Insze gory przeciw tobie są iako brodawki,
Albo iako przed dziełami, są bzowe pukawki.
Może widzieć, co się dzieje przy Polskiej Koronie,
Całe Sląsko iak na stole, tak cię widzieć może,
Zamki, lasy, miasta, łąki, stawy, pola, zboża.
Aż iest miło z ciebie patrzić, w czas rozkoszney chwile,
Tak mi się zda, że od nieba są tylko trzy mile.
Z ciebie widzieć rozkoszny świat, królestwo Czeskie,
Warte, Kinast, Rybencale,[4] na granicy Sląskiey.
Lecz te gory sa dalekie, tylko iako chmury. (...)

Obrazek

W drodze na Łysą Górę


Adam Chodyński (1832-1902) [5]

W zwaliskach

Poszedłem dumać u ruin Kynastu,
Tym dumom wtórzył smętny szelest chwastu,
I dzikie bluszcze w murach rozpięte,
Może i mary wśród zwalisk zaklęte
Siadły wraz ze mną na mszystym granicie
Dumać: czym wielkość, czym jest ludzkie życie ...
Bo tak mnie smutek oplątał swą siłą,
Jakbym nad własną stanąwszy mogiłą
Dojrzał gad grobu w mej czaszki czerepie
I popiół z serca, i pył zapomnienia ...

Precz wy ponure, czarne myśli w krepie,
Nie trujcie mego w tych gruzach marzenia!
Wszakże tu niegdyś nie te dzikie chwasty
I z tej tak groźnej, omszonej wieżycy
Powiewał sztandar lub szarfa dziewicy,
Znamię uczucia - co ją niepokoi -
Do serca męża zakutego w zbroi.
Tu dawno niegdyś ziem polskich rycerze
Mówili swoje bojowe pacierze,
I dźwięk rodzinnej, dźwięk słowiańskiej mowy
Ożywiał ten kraj i ten gród zamkowy.
Po dotąd jeszcze jak szmer błekitnej fali
Ten dźwięk pod chatą słomianą się żali
Na szląskich piastów miłość do obczyzny
Na panków dawnych ohydne swawole
Co pozbawiły lud drogiej ojczyzny
Oddały Niemcom na gwałt i niewolę,
Smutne to, smutne pradziadowskie dzieje,
Po których stęchła woń grobowa wieje,
Po których z żalu za siecią pajęczą
Mary pokutne może w północ jęczą...
Ja na strzaskane te patrząc zwaliska,
Jak je cierń z zielskiem w swym objęciu ściska,
Dumam tu obcy - a łza z ócz mi płynie
W starej ruinie.

Obrazek

Poezje o Sudetach zebrane przez Przemysława Danielewskiego,
pierwszego prezesa Klubu Sudeckiego: wydanie opolskie z 1984 r.
i wrocławskie z 1986 r.


===================================
1. Chrystian Borus (?-?) Bliższe dane biograficzne nieznane. Autor pierwszego polskiego wpisu w księdze Śnieżki (księga pamiątkowa przeznaczona na wpisy dla odwiedzających kaplicę na szczycie)

2. Ludwik Heimb (ok. 1710-1765). Pochodził z Cieszyna. W latach 1761-65 był proboszczem w Pruchnej, wsi położonej na Śląsku Cieszyńskim.

3. Łysa Góra - obecnie Lysá hora, najwyższy, liczący 1323 m n.p.m. szczyt Beskidów Morawsko-Śląskich. Powyższy fragment wiersza, pochodzącego z lat sześćdziesiątych XVIII wieku, opisuje widok z jej szczytu ku Sudetom.

4. Warte (Wartha) - obecnie Bardo Śląskie, Kinast (Kynast) - obecnie zamek Chojnik, Rybencale - chodzi tu z pewnością o Karkonosze (Góry Ryfejskie), z siedzibą Ducha Gór, zwanego Rzepiórem, Karkonoszem, Ryfencalem lub Rübenzahl (z niem. tłumaczonym jako Liczyrzepa).

5. Adam Chodyński (1832 - 1902), pseudonim Adam Poraj. Ur. w Kaliszu i zm. tamże. Ukończył Wyższą Szkołę Realną w Kaliszu. W 1852 r. został urzędnikiem trybynału kaliskiego. W 1856 r. mianowano go na obrońcę w Warcie, notariusza w Słupcy (1876), w Uniejowie (1877), około 1890 r. wrócił do Kalisza. Odbywał liczne podróże zagraniczne. Wybitny historyk Kalisza. Jego działalność dotyczyła historii i etnografii Kalisza i jego okolic i miała charakter naukowy. W 1872 r. ukazały się "Poezje" Chodyńskiego (Drezno 1872), drukowane w Poznaniu.
Obrazek
"Bokeh to nie jest w ogóle żaden efekt. To jest cecha konstrukcyjna obiektywu." (Janusz z Wrocławia 22-03-2017)

pol06

coś aktualnego

Postautor: pol06 » 15-02-2005 22:10

dzięki Lech za te teksty - czy mógłbyś mi udostępnić całość (np jeśli masz w postaci cyfrowej)

a ponieżej kilka wierszy o Górach Sowich bo właśnie stąd pochodzi autor: Tadeusz Żurawek

***
góry przenajczystsze
schodzące w dół dolinami
po krańce drzew wznoszące
samotność utwierdzone mocno
i wieczne zaślubione chmurą
gdy przychodzę milczeniem
z pochyleniem wielkim
nagromadzić ich sobie
na bezduszne miasto

śpiewem opadają

***
między gór kolanami
na wprost nieba i siebie
i tego czego mi nie dostaje

wzniosłem ręce wysoko
wzniosłem ręce gór wyżej
wzniosłam ręce do Pana

i nad światem obolałym
i nad światem ogłupiałym
i nad światem osamotniałym

modlitwą do Pana zawyłem
---

Wielka Sowa 1998
- Bożenie Z. za to że jest !

Samotni strażnicy
kamiennej wieży
rozsupłują więzły wiatrów
szamoczących się za
kurtyną mgły lubią ludzi
niosących góry na
swych plecakach choć czasami
gniewa ich pośpiech z
jakim tamci przewracają
kartki lasu zapatrzeni w
bezgraniczną łagodność
brązowego pyska łani
samotni strażnicy
kamiennej wieży
starają się nie pamiętać

o równie kamienno-samotnych miastach

Awatar użytkownika
Lech
bardzo stary wyga
Posty: 3006
Rejestracja: 08-01-2005 18:39
Lokalizacja: Poznań (spod Moraskiej Góry)

Re: coś aktualnego

Postautor: Lech » 15-03-2005 23:07

pol06 pisze:dzięki Lech za te teksty - czy mógłbyś mi udostępnić całość (np jeśli masz w postaci cyfrowej)


Niestety, ale w postaci cyfrowej nie mam, a nakład obu tych wydań dawno wyczerpany. Jedyna rada szukać po antykwariatach.
Obrazek
"Bokeh to nie jest w ogóle żaden efekt. To jest cecha konstrukcyjna obiektywu." (Janusz z Wrocławia 22-03-2017)


Wróć do „Turystyka - pieszo i ogólnie”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość