Sudety - geologicznie i górniczo

[moozg]

Witam
W tym wątku chciałbym się podzielić zdjęciami z miejsc ciekawych geologicznie, bądź związanych z górnictwem zarówno dawnym jak i współczesnym.

Na początek jedno z najsłynniejszych stanowisk mineralogicznych na Dolnym Śląsku - Nowy Kościół

Nowy Kościół to niewielka miejscowość na Pogórzu Kaczawskim, która zasłyneła z występowania pięknych agatów.

Kilka kilometrów na południe od Nowego Kościoła po lewej stronie doliny Kaczawy znajdują się dwa niewielki wzgórza - Wołek i Wygorzel. Są one zbudowe ze skał wulkanicznych - ryolitów oraz częściowo z tufow porfirowych i trachybazaltów wieku permskiego. Pomiędzy te wzgórza wcina się niewielka dolinka, która prowadzi do miejsca najbardziej obfitego w agaty. Około pół kilometra od wylotu dolinki do doliny Kaczawy teren jest silnie rozkopany. Liczne wyrobiska i szurfy mają niekiedy głebokość do 4m. To właśnie w tym miejscu od lat trwała eksloatacja okazów. Agaty występują wewnątrz owalnych buł zbudowanych z ryolitu (porfir kwarcowy), natomiast same buły tkwią luzem w gliniastej zwietrzelinie tufów. Wielkośc okazów zazwyczah waha się od od 2 do 10 cm, ale są spotykane większe okazy, nawet do 40-50 cm. Barwa agatów jest różnorodna, najcześciej występują wstęgowe agaty o zabarwieniu brązowoszarym lub żółtobrunantym, miejscami ze wstęgami o barwie czerwonej czy szaroniebieskiej. Część buł agatowych posiada pustki w środku, które są wypełnione drobnymi połyskującymi kryształkami kwarcu (mlecznego, dymnego, rzadziej ametystu).

Agaty spotykane są także w dolinie samej Kaczawy - np. w okolicy Różanej czy pomiędzy Nowy Kościołem a w/w opisanym miejscem.

Początkowy odcinek wąwozu





obszar licznych wyrobisk za bułami agatowymi





Niedawno odkryta strefa z agatami tuż przy drodze do Nowego Kościoła


Odsłonięcie ryolitów kwarcowych we wkopie kolejki





świeżo zebrane agaty





A poniżej kilka buł agatowych - po przecięciu i wypolerowaniu (niestety kupne, takich nie udało mi się znaleźć)









tu sztuka wypełniona kwarcem



czasami agat i kwarc nie wypełnia całkowicie buły, więc w wolnej przestrzeni potrafią się wykształcić druzy/szczotki krystaliczne

[Michał]

Tak na szybko to super relacja Bardzo ciekawe okazy.

[moozg]

Dzięki,
to jedziemy z kolejnym miejscem

Szklarska Poręba i jej okolice od lat słyną z występowania wielu ciekawych minerałów, zbieranych już w średniowieczu przez walończyków. Do dziś są tutaj podtrzymywane tradycje walońskie a kilkanaście lat temu zostało reaktywowano Sudeckie Bractwo Walońskie. W samym mieście można odwiedzić dwa muzea mineralogicze z bogatymi zbiorami minerałów m.in. z Dolnego Śląska jak i sklepiki oferujące minerały na sprzedaż. Nie bez powodu więc Szklarska Poręba jest nazywana mineralogiczną stolicą Polski.

Jedno z ciekawszych i dość unikalnych stanowisk w skali Kraju znajduje się nieopodal ostatnich zabudowań Szklarskiej Poręby (Marysin), w kierunku Łabskiego Szczytu (ok. 800-900m) od Muzeum Mineralogicznego przy ul. klinskiego). Miejsce opisywane jest jako Złote Jamy, a dokładnie zlokalizowane jest się w korycie Złotego Potoku ok. 200-300m od przecięcia żółtego szlaku i Złotego Potoku.

W korycie potoku odsłania się żyła kwarcowa o przebiegu NW-SE i miąższości 10-20 cm, która miejscami przyjmuje charakter strefy z kilkoma równoległymi żyłkami niewielkiej miąższoŚci. W obrębie tej żyły spotyka się strefy zbudowane z ametystu - fioletowej odmiany kwarcu. Żyła kwarcowa tkwi w dość zwietrzałym granicie, a towarzyszą jej często brekcje zbudowane z kwarcu, ametystu i zmienionego granitu. Miejscami w obrębie żyły wykształcIły się pustki z druzami kryształów kwarcu, a rzadziej blado-fioletowego ametystu. Kryształy z reguły nie przekraczają kilku milimetrów wielkości.

Podobna żyła kwarcowo-ametystowa odsłania się w korycie bezimiennego potoku kilkaset metrów na zachód od opisywanego miejsca w Złotym Potoku. Jest to właściwie strefa wielu równoległych żyłek kwarcowo-ametystowych i miąższoŚci 10-20 cm.

Żyły kwarcowe ze Złotych Jam mają genezę hydrotermalną. Ametyst z obu miejsc tworzy najczęściej naprzemienne przerosty z kwarcem mlecznym, tworząc charakterystyczny wzór, ukazujący kolejne etapy krystalizacji krzemionki w żyle. Taki typ wykształcenia ametystu, charakterystyczny dla utworów żyłowych, w jubilerstwie określany jest jako "chevron amethyst" (szewron - naszywka) lub "banded amethyst", czyli ametyst warstwowany lub pasiasty. Najczęściej tak opisuje się odłamki ametystu , w których widoczny jest powielony symbol litery "V", jak w naszywkach sierżanta.

FILM

http://youtu.be/27UOG_Vmx6o

ZDJĘCIA:

Złoty Potok








Drugie stanowisko








Okazy ametystów ze zbiorów muzem minerałów w Szklarskiej Porębie

[Michał]

Ciekawa relacja. Widzę, że masz dobrze opanowane miejscówki, gdzie można znaleźć interesujące egzemplarze. Mniemam, że trzeba mieć sporo szczęścia i doświadczenia, żeby spośród kupy kamerdolców wybrać ten właściwy, który po przepiłowaniu okaże się pięknym okazem
PS. Czy mógłbyś nie stosować linku do komercyjnej strony w stopce? Bo właśnie toczy się burzliwa dyskusja na temat spamu na forum

[Daniel380]

Patrząc na te agaty,przypomina mi się że widziałem takie w Stroniu Śląskim na polnej drodze...
Wybiorę się tam raz jeszcze i zabiorę parę sztuk do porównania...

[moozg]

Niestety obawiam się, że to nie były agaty - w tym rejonie nie występują skały zawierające agaty, no chyba, że polna droga została wyłożona jakimś tłuczniem skał bazaltowych lub podobnych, choć z tego co wiem, w żadnym z kamieniołomów produkujących kruszywo, nie ma większych skupień agatów, mogą rzadko się trafiać jakieś niewielkie skupienia.
Natomiast nie wykluczam, że mogłeś trafić na jakieś ciekawsze kawałki wstęgowego marmuru, który występuje w tej okolicy.